BLOGΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ – ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Ο βασιλικός πολτός είναι μια άσπρη κρεμώδης ουσία, όξινη, με ιδιαίτερη οσμή, με γεύση υπόξινη και ελαφρώς υπόπικρη, εξαιρετικά θρεπτική, η οποία εκκρίνεται από τους υποφαρυγγικούς και σαγονικούς αδένες των νεαρών εργατριών μελισσών, και προορίζεται για τη διατροφή όλων των προνυμφών μέχρι της ηλικίας των 3 ημερών, και των ενήλικων βασιλισσών. Η ονομασία «βασιλικός πολτός», δόθηκε το 1788 από το διάσημο Ελβετό Ζωολόγο Frannois Huber, και προέρχεται από το γεγονός ότι οι προνύμφες που προορίζονται να γίνουν βασίλισσες, καθώς επίσης και οι ενήλικες βασίλισσες, τρέφονται αποκλειστικά και μόνο με βασιλικό πολτό.

Στο βασιλικό πολτό βρίσκεται ο καθοριστικός παράγοντας ο οποίος μετατρέπει μια προνύμφη μέλισσα από εργάτρια σε βασίλισσα.

Μετά από πολυάριθμες αναλύσεις έχει προσδιοριστεί το 97% των ουσιών από τις οποίες αποτελείται ο βασιλικός πολτός, το δε υπόλοιπο  3% παραμένει εντελώς άγνωστο. Η μεγάλη θρεπτική αξία και οι βιολογικές ιδιότητες του βασιλικού πολτού οφείλονται στην ειδική σύνθεσή του.

Τα κύρια συστατικά και η μέση χημική σύσταση του βασιλικού πολτού είναι :

  • Υγρασία,  σε ποσοστό 55% – 65% .
  • Πρωτεϊνες, σε ποσοστό 17%. Οι πρωτείνες παρέχουν όλα τα απαραίτητα για τον άνθρωπο αμινοξέα, σε ένα σύνολο 29 αμινοξέων που έχουν ταυτοποιηθεί, με πιο γνωστά το ασπαρτικό και γλουταμινικό οξύ.
  • Σάκχαρα, σε ποσοστό 18%. Τα βασικά φυσικά σάκχαρα είναι η φρουκτόζη και η γλυκόζη σε αναλογία όμοια με αυτήν του μελιού. Άλλα σάκχαρα που υπάρχουν στον βασιλικό πολτό είναι η σακχαρόζη, η μαλτόζη, η μελοβιόζη.
  • Λιπίδια, σε ποσοστό 4%. Η αναλογία των λιπιδίων είναι ένα σπουδαίο και πολύ ενδιαφέρων χαρακτηριστικό του βασιλικού πολτού. Τα λιπίδια αποτελούνται κυρίως από λιπαρά οξέα με ασυνήθιστη και σπάνια δομή και σε αυτά οφείλονται οι περισσότερες βιολογικές ιδιότητες του βασιλικού πολτού. Ο βασιλικός πολτός περιέχει 47 λιπίδια. Κυριότερο λιπαρό οξύ είναι 10-υδροξυ-δεκενοϊκό οξύ το οποίο αποτελεί το 70% των λιπιδίων του βασιλικού πολτού, και θεωρείται ένας αντικαρκινικός παράγοντας.
  • Μεταλλικά άλατα, σε ποσοστό 2%. Τα κυριότερα μεταλλικά στοιχεία που περιέχει είναι : Κάλιο (K), Ασβέστιο (Ca), Νάτριο (Na), Ψευδάργυρος (Zn),  Σίδηρος (Fe), Ορείχαλκος (Cu),  Μαγγάνιο (Mn), με μεγάλη επικράτηση του καλίου.
  • Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, σε ποσοστό 3%. Χαρακτηριστικό για το βασιλικό πολτό είναι και η περιεκτικότητα του σε βιταμίνες. Περιέχει τις βιταμίνες B1, B2, B3, B4, B5, B6, B7, B8, B9, B12, και σε μικρότερες ποσότητες  C, D,  A και Ε.
  • Ένζυμα, με κυριότερα την γλυκόζη, οξειδάση, φωσφατάση, χολινεστεράση.
  • Ορμόνες. Ο φρέσκος βασιλικός πολτός περιέχει ποσότητες γενετησίων ορμονών. Η τεστοστερόνη είναι η ανδρική ορμόνη που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων και των χαρακτηριστικών. Η προγεστερόνη είναι η γυναικεία ορμόνη για την ανάπτυξη της μήτρας και των μαστών. Η οιστραδιόλη είναι  γυναικεία ορμόνη για την ανάπτυξη των γυναικείων χαρακτηριστικών.
  • Περιέχει την ακετυλοχολίνη που έχει αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες χρήσιμες για τη θεραπεία κυκλοφορικών διαταραχών.
  • Χοληστερόλη, μια στεροειδής ουσία που περιέχει ο βασιλικός πολτός.

Γενικά η σύνθεση του βασιλικού πολτού θεωρείται ότι παραμένει σταθερή. Ο αριθμός και η ποσότητα των συστατικών του βασιλικού πολτού μπορεί να έχει κάποιες μικροδιαφορές που μπορεί να οφείλονται στην τροφή των μελισσών, στην περιοχή συλλογής, στη διαφορετική χλωρίδα, στις συνθήκες διατήρησης και στις μεθόδους προσδιορισμού των συστατικών του.

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ ΠΟΛΤΟΣ

Τα φυσικά χαρακτηριστικά του βασιλικού πολτού :

  • Το χρώμα. Ο φρέσκος βασιλικός πολτός έχει λαμπερό ανοικτό χρώμα. ασπροκίτρινο. Όταν έρθει σε επαφή με τον αέρα και το φως, το χρώμα μεταβάλλεται σε κίτρινο, και όσο εκτίθεται το προϊόν στο οξυγόνο τόσο σκουραίνει.
  • Η υφή. Έχει κρεμώδη υφή, γαλακτώδη, και ομοιογενή πυκνόρευστη σύσταση. Αλλά με την πάροδο του χρόνου μετατρέπεται σε συμπαγή.
  • Το ιξώδες αυξάνεται με το χρόνο.
  • Άρωμα ελαφρύ, δριμύ, ιδιαίτερο.
  • Γεύση όξινη, λόγω χαμηλού ph.
  • Είναι μερικώς διαλυτός σε νερό.

Οι μεταβολές στα φυσικά χαρακτηριστικά του βασιλικού πολτού οφείλονται στα ένζυμα τα οποία οξειδώνουν κάποιες ουσίες του βασιλικού πολτού.

Βασιλικός πολτός, ένα κορυφαίο προϊόν της μελισσοκομίας με πολλές ευεργετικές και βιολογικές ιδιότητες για τον άνθρωπο.

Για το ΒΙΟ-ΚΤΗΜΑ ΓΗ ΟΛΥΜΠΟΥ

Τζένη Χ. Κωτίκα